Naturaren eta historiaren arteko ibilaldi honetan, ibaiaren ondoko antzinako bide batetik joango gara Bengolea burdinola eta errotara. Uraren marmarrak eta harriaren indarrak XV. mendera garamatzate. Jatorrizko burdinolak bizitzaren eta lanaren erritmoa markatzen zuen garai hartan.
Ondoren, XVIII. mendera bidaiatuko dugu, Pedro Bernardo Villarreal de Berriz ingeniari eta botanikari ospetsuaren urratsei jarraituz. Haren ikuspegiak leku paregabe bihurtu zuen gune hori. Naturak, industriak eta memoriak bat eginda jarraitzen dute bertan.