Alde zaharra bisitatuta, Miguel Ángel Álvarez Fuentes eta Paloma Sañudo Orizaola historialarien eskutik, ondareari eta nortasunari buruz ikasiko duzu. Desagertzeko arriskuan egon zena berreskuratzen eta ongizate kolektiboaren zerbitzura dagoen baliabide bizi bihurtzen jakin duen komunitate baten haria da ondarea.
Horkasitas Jauregia, garai bateko udal-hiltegia, San Joan eliza edo eskola publiko zaharrak ondarearen erresistentziaren sinbolo dira, lekuaren memoriari eusten dioten aztarnak.