Euskal baserriko bizimoduak bilakaera nabarmena izan zuen XX. mendean zehar. Modernizazio progresiboarekin batera, horietako askok industrializazioaren eta landa-mundutik inguruko hiriguneetara eman zen populazio-fluxuaren ondorioz bertan behera uzten dituztela ezagutuko dute.
Kategi baserriaren kasuan, bere historiaren zati bat, udal-mugetan duen kokapen estrategikoak baldintzatu du eta, baserri bizitza tradizionala garatzeaz gain, zergak kobratzeko kate edo fielato gisa ere eratu izan da.
